काठमाडौं : युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की रूसविरुद्ध समर्थन जुटाउन पेरिसमा युरोपेली नेताहरूसँग भेटवार्ता गर्ने भएका छन्। बैठकमा युक्रेनको हवाई सुरक्षा र युद्धको आगामी रणनीतिबारे छलफल हुनेछ।
युक्रेनका राष्ट्रपति जेलेन्स्की सोमबार पेरिस पुगेका हुन्। पेरिसमा रहँदा उनले रूसको आक्रमणविरुद्ध युक्रेनलाई सहयोग गरिरहेका करिब दुई दर्जन युरोपेली नेतासँग कुराकानी गर्नेछन्। यो युद्ध अहिले पाँचौँ वर्षमा प्रवेश गरेको छ। यसैबीच युरोपेली देशका विदेशमन्त्रीबीच पनि ब्रसेल्समा बैठक भइरहेको छ।
यस बैठकमा युक्रेनको आवश्यकता र रूसबाट युरोपलाई उत्पन्न भएको खतराबारे छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। युक्रेन र उसका युरोपेली समर्थकहरूले युद्ध समाप्त गर्न रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई वार्ताका लागि दबाब दिन चाहन्छन्। उनीहरूको बुझाइमा अमेरिकी ट्रम्प प्रशासनको एक वर्ष लामो शान्ति प्रयासका बाबजुद मस्कोले कुनै समझदारीमा चासो देखाएको छैन।
विश्लेषक र पश्चिमी अधिकारीका अनुसार हालका महिनामा ड्रोन प्रविधिमा युक्रेनको प्रगतिले उसलाई फाइदा पुर्याएको छ। उनीहरूका अनुसार युक्रेनका आक्रमणले मोर्चाको पछाडिको रूसको आपूर्ति प्रणालीलाई क्षति पुर्याएको छ। यसले रूसी सेनाको अघि बढ्ने गतिलाई ढिलो बनाएको छ र उसलाई ठूलो मूल्य चुकाउन बाध्य पारेको छ।
युक्रेनी सेनाले विशेष गरी क्रिमियातर्फ जाने आपूर्तिलाई निशाना बनाएको छ। यसबाट ब्ल्याक सी क्षेत्रमा इन्धनको ठूलो सङ्कट उत्पन्न भएको छ।रूसले सन् २०१४ मा क्रिमियालाई अवैध रूपमा आफ्नो कब्जामा लिएको थियो। युक्रेनका यी आक्रमणले क्रेमलिनको ‘रूसले युद्ध जित्दैछ’ भन्ने दाबीलाई पनि झट्का दिएको छ।
जेलेन्स्कीले युरोपेली देशसँग मिलेर छिट्टै ब्यालिस्टिक मिसाइलबाट बच्ने हवाई सुरक्षा प्रणाली विकास गर्ने योजना अघि बढाउन चाहेका छन्। यो प्रणालीले युक्रेनको विद्युत् संरचनामाथि रूसले गर्ने विनाशकारी आक्रमण रोक्न मद्दत गर्न सक्छ। रातभर भएका आक्रमणपछि सोमबार जेलेन्स्कीले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “दुनिया हेर्दैछ, युक्रेनलाई अझ धेरै हवाई सुरक्षा र जनजीवनको सुरक्षा चाहिन्छ।”
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गत हप्ता युक्रेनलाई प्याट्रियट हवाई सुरक्षा प्रणाली बनाउने अनुमति दिने घोषणा गरेका थिए। त्यसलाई किएभका लागि ठूलो सफलता मानिएको छ। तर, विज्ञ र युक्रेनी अधिकारीले चेतावनी दिएका छन् कि यो योजनालाई वास्तविक हतियारमा बदल्न धेरै वर्ष लाग्न सक्छ।
पेरिसमा ‘इच्छुक देशहरूको गठबन्धन’को बैठकमा युक्रेनको समर्थन गर्ने ३० भन्दा बढी देश सहभागी हुनेछन्। यसमा करिब २५ देशका राष्ट्रप्रमुख र सरकार प्रमुख सहभागी छन्। यति ठूलो सङ्ख्यामा नेताको उपस्थितिलाई युक्रेनका लागि लामो समयसम्म समर्थन र रूसका लागि चेतावनीका रूपमा हेरिएको छ। रूसले युरोपको एकता र मजबुतीलाई निरन्तर चुनौती दिइरहेको छ।
राष्ट्रपति जेलेन्स्की आफ्ना बलियो समर्थक अमेरिकी सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको मृत्यु भएको एक दिनपछि नेतासँग छलफलका लागि फ्रान्सको राजधानी पुगेका हुन्। यो यात्रा युक्रेन सरकारमा ठूलो परिवर्तन भइरहेको र प्रक्रिया अझै पूरा नभएको बेला भएको हो। युक्रेनी प्रधानमन्त्री युलिया स्विरिडेन्कोले आइतबार पदबाट राजीनामा दिएकी छन्।
